4–6 września 2026
Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego
Europe/Warsaw strefa czasowa

Szkolne planetarium

5 wrz 2026, 11:30
30min
1.40

1.40

Wystąpienie ustne Astronomia Wystąpienia panelowe

Mówca

Mirosław Brozis (I LO Słupsk, Uniwersytet Pomorski)

Opis

Krótka historia powstawania i rozwoju projektu mobilnego planetarium szkolnego w LO w Słupsku. Pierwsza wersja powstała w 2016 roku z materiałów budowlanych i z recyklingu. Instrukcja budowy została wydana w druku w Physics Education. Projekt był również przedstawiony na konferencji FabLearn na Uniwersytecie Stanforda oraz na światowej konferencji planetariów IPS w CNK Warszawa. Bliźniacze szkolne planetaria zostały zbudowane w szkołach w Gdyni i Istebnej. System projekcyjny został całkowicie zaprojektowany i wykonany, oraz testowany przez uczniów metodą STEM. Na prelekcje w planetarium zapraszani są również uczniowie szkół podstawowych, a w 2026 rozpoczęliśmy projekt prelekcji wyjazdowych do szkół.

Początki mobilnego planetarium w ILO sięgają roku 2016 gdy CNK w Warszawie ogłosiło konkurs na niskobudżetowe w pełni mobilne planetarium. Warunkiem podstawowym było aby powstało całkowicie z tanich materiałów ogólnie dostępnych. W ciągu kilku miesięcy powstało w pełni wymiarowe planetarium mobilne średnicy 6 metrów. W pracach uczestniczyła cała klasa i powstały trzy uzupełniające się moduły – kopuła, system projekcyjny, oraz nowatorski system klimatyzacji. Kompletne planetarium zostało zaprezentowane w 2016 roku na prestiżowej, międzynarodowej konferencji International Planetarium Society (IPS) pod hasłem "REVOLVE", gromadząc ekspertów od planetariów z całego świata. Szkolny projekt został zauważony, co skutkowało zaproszeniem na konferencję FabLearn na Uniwersytecie Stanforda w USA. Uczniowie ILO przeprowadzili warsztaty z budowy planetarium dla uczestników konferencji. W celu zaprezentowania projektu szerszemu gronu odbiorców, został on opublikowany w wydawnictwie IOP Science – Physics Education 2018. Planetarium stało się również inspiracją dla innych nauczycieli i powstały dwa bliźniacze planetaria w ówczesnych gimnazjach w Gdyni oraz w Istebnej. System projekcyjny powstał na wzór Newtonian™ 2, zaprojektowany i zbudowany przez uczniów metodą STEM. System projekcyjny jest ciągle ulepszany. Prace nad ulepszaniem systemu projekcyjnego wymagają od uczniów pokonywania problemów związanych z materiałoznawstwem, optyką oraz geometrią przestrzenną. Ogromnym wyzwaniem jest opanowanie problemów związanych z jak najlepszym odwzorowaniem wyświetlanego obrazu na kopule sferycznej.
Podczas wystąpienia zostaną przedstawione proste i tanie rozwiązania pozwalające na zbudowanie tanim kosztem szkolnego planetarium. Przedstawione zostaną podstawy projekcji obrazu na kopule, oraz zaprezentowane darmowe oraz komercyjne programy do projekcji.

Główny autor

Mirosław Brozis (I LO Słupsk, Uniwersytet Pomorski)

Dokumenty prezentacyjne

Jeszcze nie ma materiałów.